Zniesławienie (pomówienie), to poważne przestępstwo, które polega na pomówieniu innej osoby, grupy osób, instytucji, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności.
Podstawy prawne
Zniesławienie jest uregulowane w artykule 212 Kodeksu karnego (KK). Przepis ten brzmi następująco:
- Kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
- Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 za pomocą środków masowego komunikowania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
- Ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego.
Elementy przestępstwa zniesławienia
- Pomówienie – polega na rozpowszechnianiu informacji, które mogą poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania.
- Forma popełnienia przestępstwa – zniesławienie może zostać popełnione zarówno w formie pisemnej, ustnej, jak i za pomocą środków masowego komunikowania, w tym internetu.
- Podmiot przestępstwa – ofiarą zniesławienia może być osoba fizyczna, grupa osób, instytucja, osoba prawna, czy jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej.
Skutki prawne
Zniesławienie podlega karze grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku (w przypadku, gdy pomówienie jest dokonane za pomocą środków masowego komunikowania).
Ściganie przestępstwa
Zniesławienie jest przestępstwem ściganym z oskarżenia prywatnego, co oznacza, że to pokrzywdzony musi samodzielnie wnieść akt oskarżenia do sądu.
Obrona przed zarzutem zniesławienia
Sprawca może się bronić, wykazując, że zarzuty były prawdziwe i miały na celu ochronę uzasadnionego interesu społecznego. Przykładowo, dziennikarze mogą powołać się na interes publiczny, pod warunkiem że ich publikacje były rzetelne i miały na celu informowanie społeczeństwa.
Przykłady
- Publiczne oskarżenie kogoś o popełnienie przestępstwa bez dowodów.
- Rozpowszechnianie plotek w internecie, które mogą zaszkodzić reputacji danej osoby lub instytucji.
Podsumowanie
Zniesławienie jest poważnym przestępstwem, które może mieć daleko idące konsekwencje dla osoby pomówionej. Polskie prawo przewiduje karę za takie działanie, ale jednocześnie umożliwia obronę osobom oskarżonym o zniesławienie, jeśli potrafią udowodnić, że ich zarzuty były prawdziwe i miały na celu ochronę uzasadnionego interesu.
Pomoc prawna
Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej w związku z pomówieniem, skontaktuj się z naszą kancelarią. Jesteśmy tu, aby Ci pomóc.
Czy rozpowszechnianie kłamstw w pracy przez Przełożonego jest pomówieniem?
Tak — rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji w miejscu pracy może stanowić pomówienie, jednak nie każda negatywna wypowiedź przełożonego będzie automatycznie bezprawna. Decydują zawsze konkretne okoliczności sprawy. Jeżeli przełożony przekazuje bowiem nieprawdziwe informacje na temat pracownika innym osobom w miejscu pracy lub poza nim, a informacje te mogą narazić pracownika na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania pracy albo podważyć jego reputację zawodową, wówczas może dojść do pomówienia w rozumieniu art. 212 § 1 Kodeksu karnego. Nie ma przy tym znaczenia, że wypowiedzi padają wyłącznie „wewnątrz firmy” — wystarczy, że docierają do osób trzecich.
Trzeba jednak wyraźnie odróżnić pomówienie od dopuszczalnej krytyki służbowej. Przełożony ma prawo oceniać pracę pracownika, wskazywać uchybienia, egzekwować obowiązki i formułować nawet surowe oceny, o ile odnoszą się one do rzeczywistych zdarzeń i mieszczą się w ramach wykonywania obowiązków pracodawcy. Odpowiedzialność prawna pojawia się dopiero wtedy, gdy przełożony przypisuje pracownikowi nieprawdziwe fakty, które nie służą organizacji pracy, lecz prowadzą do jego zdyskredytowania.
Niezależnie od ewentualnej odpowiedzialności karnej, rozpowszechnianie kłamstw w pracy może naruszać dobra osobiste pracownika, takie jak dobre imię, reputacja zawodowa czy godność, co otwiera drogę do roszczeń cywilnych. W określonych przypadkach takie zachowania mogą również stanowić naruszenie przepisów prawa pracy, w tym przesłankę mobbingu.
Każda sytuacja wymaga indywidualnej analizy, w szczególności ustalenia, co dokładnie zostało powiedziane, komu, w jakiej formie oraz jakie wywołało skutki. Jeżeli masz wątpliwości, czy w Pani sprawie doszło do pomówienia lub innego naruszenia prawa, warto skonsultować się z adwokatem, zanim konflikt w pracy doprowadzi do poważnych konsekwencji zawodowych lub osobistych.
czy mogę prosić o pomoc w sprawie o pomówienie
Oczywiście, poproszę o opis sprawy na maila: kancelaria.zaborski@op.pl