Dozór elektroniczny to gwarancja odbywania kary na wolności z pewnymi istotnymi ograniczeniami. Dzięki temu skazanemu umożliwia się naprawienie popełnionych błędów oraz jednoczesne wypełnianie swoich dotychczasowych obowiązków, do których zalicza się na przykład chodzenie do pracy, zajmowanie się domem czy opieka się dziećmi. Pod jakimi warunkami sąd wydaje postanowienie o odbywaniu kary w systemie dozoru elektronicznego? Kiedy należy złożyć wniosek o dozór elektroniczny?

Co to jest dozór elektroniczny?

Dozór elektroniczny jest nowoczesnym system odbywania kary pozbawienia wolności poza murami zakładu karnego. Aby móc kontrolować przebieg kary i rejestrować cały jej przebieg, wykorzystywany jest w tym celu specjalny nadajnik instalowany na nodze lub przegubie dłoni skazanego. Urządzenie służące do monitoringu montowane jest zaś w miejscu, gdzie skazany karę odbywa. Kontroluje ono, czy skazany przebywa w miejscu, które sąd wyznaczył do odbywania kary, w godzinach, które wyznaczył. W momencie nieobecności, spóźnienia lub innego naruszenia wyznaczonego przez sąd harmonogramu dnia, urządzenie od razu wysyła taką informację do Centrali Monitorowania. To miejsce dokładnie rejestrujące cały przebieg kary, a także zapisujące wszelkie zdarzenia, a szczególnie naruszenie warunków odbywania ustalonej kary.

Kto może zostać objęty dozorem elektronicznym?

Dozór elektroniczny w miejsce kary więzienia możliwy jest przede wszystkim, gdy pozwalają na to warunki techniczne. Trzeba także pamiętać, że jeżeli skazany mieszka razem z osobami pełnoletnimi, lokatorzy muszą zgodzić się w formie pisemnej na wykonywanie przez taką osobę kary w systemie dozoru elektronicznego w miejscu ich wspólnego zamieszkania. Zgoda obejmuje również oświadczenie o umożliwieniu przeprowadzania czynności kontrolnych przez podmiot dozorujący

Dozór elektroniczny – warunki

Aby wniosek o dozór elektroniczny został rozpatrzony pozytywnie, muszą oprócz warunków technicznych, spełnione zostać również te poniższe:

  • wobec skazanego zapadł wyrok skazujący na karę pozbawienia wolności do 12 miesięcy
  • przestępstwo nie zostało dokonane w ramach multirecydywy
  • dozór elektroniczny jest wystarczający do osiągnięcia celów kary
  • skazany dysponuje określonym miejscem stałego pobytu
  • w przypadku gdy skazany jest przed rozpoczęciem odbywania kary w zakładzie karnym a względy bezpieczeństwa i stopień demoralizacji nie przemawiają za koniecznością osadzenia go w zakładzie zamkniętym
  • w przypadku gdy skazany przebywa już w zakładzie karnym, ale za udzieleniem zezwolenia na objęcie go dozorem elektronicznym przemawiają jego dotychczasowa postawa oraz zachowanie.

Opaska dozoru elektronicznego

Opaska, bądź też bransoletka elektroniczna dla skazanego to nic innego jak nadajnik, który jest zakładany na rękę lub nogę. Ponadto w miejscu stałego pobytu skazanego zostaje zainstalowane urządzenie rejestrujące odbierające sygnał z nadajnika i przekazujące informację do centrali o aktualnym miejscu przebywania skazanego.

Dozór elektroniczny – koszty

Dozór elektroniczny jest doskonałą opcją zarówno dla samego skazanego (może na przykład dalej wykonywać dotychczasową pracę), jak i dla państwa (brak kosztów pobytu skazanego w zakładzie) oraz dla ewentualnych wierzycieli (skazany jest np. w stanie płacić raty alimentacyjne, ponieważ pracuje).

Dlaczego dozór elektroniczny to najlepsze wyjście dla skazanego?

Dozór elektroniczny nie wywołuje skutków, towarzyszących izolacji penitencjarnej jednocześnie spełniając postulat sprawiedliwości społecznej. Z tego właśnie powodu dozór elektroniczny dedykowany jest sprawcom, którzy swoim zachowaniem wykazują, że nie są niebezpieczni i zdemoralizowani.

Zazwyczaj sąd wychodzi z założenia, że jeśli orzeczona kara jednostkowa bądź suma kar nie przekraczają dwunastu miesięcy, należy uznać, że skazany to osoba umiejąca żyć w społeczeństwie i stosująca zasady moralne, a która jedynie dopuściła się „jednorazowego” błędu.

Kiedy złożyć wniosek o dozór elektroniczny?

Wniosek o dozór elektroniczny najlepiej składać od razu po uprawomocnieniu się wyroku skazującego. Wniosek o udzielenie przez Sąd zezwolenia na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego należy dostarczyć pocztą bądź złożyć go osobiście w siedzibie Sądu Okręgowego, który jest właściwy dla miejsca zamieszkania skazanego.

Dozór elektroniczny – ile się czeka?

Posiedzenie o dozór elektroniczny odbywa się do 30 dni po złożeniu wniosku. Gdy wyrok skazujący na karę pozbawienia wolności uprawomocni się, rozpoczyna się tym samym wykonanie wyroku prowadzące do wydania nakazu stawiennictwa w zakładzie karnym. Jeśli sąd odmówi zgody na dozór elektroniczny, można odwoływać się od tej decyzji do Sądu Apelacyjnego. Im szybciej wniosek o dozór elektroniczny dotrze do sądu, tym większe prawdopodobieństwo, że zostanie on rozpoznany jeszcze przed terminem stawienia się w zakładzie karnym.