Kara ograniczenia wolności praca na cele społeczneKara ograniczenia wolności może mieć różną postać. Polegać może na wykonywaniu przez osobę skazaną nieodpłatnej i kontrolowanej pracy na cele społeczne lub na potrąceniu 10-25% wynagrodzenia na wybrany przez sąd cel społeczny.

Kara w formie ograniczenia wolności jest alternatywą dla krótkoterminowej kary ograniczenia wolności oraz wysokiej grzywny. To kara typu wolnościowego, a więc jej istotą nie jest odizolowanie skazanej osoby od reszty społeczeństwa. Może ona polegać na świadczeniu nieodpłatnej i kontrolowanej pracy na cele społeczne lub na potrąceniu części wynagrodzenia na wybrany przez sąd cel o charakterze społecznym. Niezależnie od tego skazany nie może bez zgody sądu zmieniać miejsca stałego pobytu. Jest też zobowiązany do udzielania wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywanej kary.

Zgodnie z art. 34 par. 1 k.k. kara ograniczenia wolności może trwać od 1 miesiąca do 2 lat. Nieodpłatna i kontrolowana praca na cele społeczne wykonywana jest w wymiarze od 20 do 40 godzin miesięcznie. Sąd określa wymiar tej pracy. Kara wykonywana jest w miejscu stałego pobytu bądź zatrudnienia skazanego, ewentualnie w niewielkiej odległości od tego miejsca. Nadzór nad jej wykonywaniem sprawuje sąd rejonowy, w okręgu którego kara ma być odbywana. Czynnościami związanymi z organizacją i kontrolą wykonywania kary zajmuje się sądowy kurator zawodowy.

Miejsce wykonywania nieodpłatnej i kontrolowanej pracy na cele społeczne wyznacza właściwy wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Może być to np. placówka lecznicza, młodzieżowy ośrodek wychowawczy czy jednostka organizacyjna pomocy społecznej.

Rozpoczęcie odbywania kary następuje w dniu, w którym osoba skazana przystąpiła do wykonywania wskazanej jej pracy. Wykonywanie pracy na cele społeczne może odbywać się również w dni ustawowo wolne od pracy. Sąd rejonowy i sądowy kurator zawodowy w każdym momencie mogą od skazanego zażądać wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary.

Kiedy skazany nie podejmuje się obowiązku odpracowania określonej liczny godzin na cel społeczny, sędzia zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności w wymiarze odpowiadającym karze ograniczenia wolności pozostałej do wykonania. Przyjmuje się, że jeden dzień zastępczej kary odpowiada dwóm dniom kary ograniczenia wolności.