Większość społeczeństwa widuje przebieg rozpraw karnych w filmach, najczęściej amerykańskich. Często są to atrakcyjne widowiska o wzniosłych przemowach, a nierzadko dochodzi podczas nich do niecodziennych zdarzeń. W rzeczywistości przebieg takich rozpraw jest z reguły dużo mniej atrakcyjny, a one same są żmudne.

Niezależnie od tego, jak przebiega rozprawa, jest to ważny element postępowania przed sądem. Może ona mieć wiele przerw i trwać wiele dni. Zazwyczaj jest to spowodowane potrzebą wypoczynku uczestników rozprawy, wezwania nowych świadków czy pojawieniem się nowych okoliczności, najczęściej wskutek przedstawienia nowych dowodów czy składania zeznań.

Rozprawa rozpoczyna się od wezwania na salę, którego dokonuje protokolant. Zainteresowani w sprawie wchodzą wówczas na salę. Tam w pierwszej kolejności sprawdzana jest obecność świadków, oskarżonych i pokrzywdzonych. Lista takich osób zależy oczywiście od charakteru postępowania.

Następnym krokiem jest odczytanie aktu oskarżenia przez prokuratora. W dalszej kolejności głos oddaje się oskarżonemu, który odpowiada na zarzuty i składa wyjaśnienia. Odpowiedź oskarżonego może ograniczyć się do jednego zdania, na przykład w przypadku nieprzyznania się do winy i odmowy składania zeznań, albo być dłuższa i zawierać przedstawienie wersji wydarzeń przez oskarżonego. Treść wypowiedzi oskarżonego zależy w znacznej mierze od przyjętej linii obrony.

Kolejnym etapem jest przedstawienie dowodów. Dowodami mogą być dokumenty, zdjęcia czy nagrania, jak również zeznania świadków. Sąd informuje strony o przeprowadzeniu dowodu z dokumentu i daje możliwość zapoznania się z nim stronom, jeśli wcześniej go nie znały. Często dochodzi do publicznego odczytania treści dowodów jak dokumenty czy protokoły przesłuchań.

Po przedstawieniu dowodów przychodzi czas na zeznania świadków. Mogą one być skierowane zarówno przeciwko jak i w obronie oskarżonego.

Dopiero potem przychodzi czas na mowy końcowe, które często są tak wzniosłe w filmach, a w rzeczywistości już niekoniecznie. Sąd udziela głosu obu stronom. W codziennej sądowej rzeczywistości jest to rodzaj podsumowania przebiegu zdarzeń, jaki wynika z przedstawionych dowodów. Oskarżyciel wymienia i podkreśla okoliczności, które świadczą na niekorzyść oskarżonego, natomiast obrona te, które z kolei świadczą na jego korzyść.

Powyższy opis jest w znacznej mierze uproszczony, gdyż postępowanie może, i z reguły tak jest, składać się z wielu rozpraw, na których dochodzi do analizy kolejnych dowodów. Rozprawa kończy się wydaniem wyroku, który często jest odraczany przez sąd o siedem dni.